Centrum Scenografii Polskiej w Katowicach

Centrum jest jedynym w Polsce miejscem poświęconym dokonaniom scenografów w dziedzinie teatru, plastyki, filmu animowanego i teatru telewizji. W jego zbiorach znajdują się dzieła Wajdy, Kosińskiego i Axera. Centrum prowadzi także lekcje teatralne.

Opis

Centrum Scenografii jest oddziałem Muzeum Śląskiego – wojewódzkiej instytucji kultury, prowadzonej wspólnie przez Województwo Śląskie i ministra właściwego ds. kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Zgodnie ze statutem, oddział ten:

  • specjalizuje się w gromadzeniu, przechowywaniu, naukowym opracowywaniu i eksponowaniu dzieł scenografii we wszystkich ich rodzajach i odmianach artystycznych;

  • upowszechnia i propaguje wiedzę o scenografii polskiej w kraju i poza jego granicami poprzez działalność wystawienniczą, naukową i edukacyjną oraz publikacje naukowe i popularne.

Centrum nie ma odpowiednika w muzealnictwie polskim. Wedle zamysłu, placówka ta miała ogarniać równolegle zamierzenia o charakterze muzealnym, wystawienniczym, kreacyjnym i dokumentacyjnym. Stąd nazwa Centrum – jako synonim tego jedynego miejsca w kraju, które skupi najcenniejsze dokonania i wiedzę o dorobku scenografów w dziedzinie teatru, teatru plastyka, poszukiwań parateatralnych, a w przyszłości – filmu animowanego i teatru telewizji.

Nietypowość i odrębność strukturalna Centrum Scenografii przejawia się w każdej ze sfer działania. Nurty główne: kolekcjonerski, dokumentacyjny, wystawienniczy i kreacyjny, a ostatnio również edukacyjny, muszą rządzić się swoistą konstrukcją, własną minilogiką działania. Spina je cel nadrzędny – koncentracja wiedzy, dorobku scenografii polskiej i popularyzacja osiągnięć teatru polskiego.

Od momentu zainicjowania idei Centrum Scenografii Polskiej zgromadziło w swoich zbiorach ok. 15 tys. projektów dekoracji i kostiumów, obiektów scenicznych, makiet i kukieł najwybitniejszych polskich scenografów. W 90% zbiory Centrum to dary artystów, ich spadkobierców i teatrów. Najwybitniejsi twórcy polskiej plastyki teatralnej, m. in. J. Szajna, A. Sadowski, A. Kreutz, Majewski, K. Wiśniak, J. Polewka mieli tu swoje wystawy jubileuszowe. Zbiory Centrum Scenografii prezentowane były na wystawach organizowanych w kraju przez Muzeum Teatralne w Warszawie, Muzeum Starego Teatru w Krakowie, Muzeum Narodowe i Muzeum Historyczne miasta Krakowa, Muzeum Narodowe w Gdańsku, Muzeum Historii miasta Łodzi, a poza granicami kraju m. in. w Brukseli, Pradze, Budapeszcie, Ankarze, Londynie.

3 czerwca 2006 r. Minister Kazimierz Michał Ujazdowski wręczył Doroczne Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wśród 22 laureatów znalazło się także Centrum Scenografii Polskiej, które otrzymało Nagrodę Honorową w dziedzinie upowszechniania kultury.

W 2013 r. Centrum, wraz z całym Muzeum Śląskim przeniesie się do nowej siedziby, jaką staną się zaadaptowane tereny byłej Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice”. Siedziba Muzeum zostanie schowana pod ziemią, tak by nie zasłaniać zabytkowych obiektów poprzemysłowych. Kolekcje Muzeum Śląskiego, w tym kolekcja Centrum, zyskają oryginalną i nowatorską oprawę – na poprzemysłowych terenach powstanie nowy główny gmach, a zabytkowe obiekty pokopalniane pochodzące z przełomu XIX i XX w. zostaną zaadaptowane na powierzchnie wystawiennicze. Centrum Scenografii Polskiej zostanie zlokalizowane w dawnym magazynie odzieżowym.

Data lub czas powstania

XX w.

Centrum Scenografii Polskiej w Katowicach utworzono w 1991 r.

Historia

Centrum Scenografii Polskiej zostało powołane do życia w 1991 r. jako oddział Muzeum Śląskiego. 24 marca 1993 r. zainaugurowało działalność w swojej pierwszej, własnej siedzibie, zaadaptowanej przez miasto Katowice. Idea stworzenia muzeum scenografii jest jednak znacznie starsza i sięga lat 60. XX w. Jej inicjatorem był wybitny scenograf – Zenobiusz Strzelecki. To on jako pierwszy uznał, iż istnieje konieczność powołania do życia tego typu placówki muzealnej. Jego wysiłki zostały wynagrodzone w połowie lat 80. XX w. Jerzy Moskal, scenograf oraz dyrektor Centrum w latach 1991–2005, powołał wówczas w Muzeum Śląskim, w dziale sztuki sekcję gromadzącą różnorodne przejawy plastyki scenicznej. Pierwotne zamierzenia, tj. popularyzowanie sztuki scenografa szybko zaowocowało narodzinami wielu nurtów.

Położenie obiektu

Obecnie Centrum Scenografii Polskiej ma swoją siedzibę w gmachu przy placu Sejmu Śląskiego w sercu Katowic.

Dostępność

Centrum Scenografii Polskiej jest czynne od poniedziałku do piątku w godz. od 8:00 do 16:00.

Źródła, informacje w Internecie

Statut Muzeum Śląskiego

bip.muzeumslaskie.pl

www.scenografia-polska.pl

Archiwum wg daty wydarzenia

Dokumenty