Kościół pw. św. Bartłomieja w Szczekocinach

Kościół wzniesiono prawdopodobnie w II poł. XVII w. i gruntowanie przebudowano około 1780 r. staraniem Urszuli z Morsztynów Dembińskiej. Na uwagę zasługuje barokowy ołtarz z krucyfiksem z XVII w., kościelne rzeźby oraz ambona z I poł. XIX w.

Opis

Kościół pw. św. Bartłomieja jest świątynią parafialną rzymskokatolickiej parafii pod tym samym wezwaniem, która należy do dekanatu szczekocińskiego położonego na terenie diecezji kieleckiej.

Murowana, XVII-wieczna świątynia została wzniesiona z kamienia i cegły, prawdopodobnie z wykorzystaniem gotyckich pozostałości poprzedniego kościoła i składa się z prostokątnej nawy i równego z nią szerokością prezbiterium. Przylegające do nawy kaplice pochodzą z okresu późniejszego niż sama budowa, przy czym kaplica północna to dzieło z około 1678 r., a południowa powstała ponad 200 lat później, około 1892 r. Budowla reprezentuje obecnie styl wczesnoklasycystyczny.

Wnętrze kościoła reprezentuje styl barokowo-klasycystyczny. Na szczególną uwagę zasługuje ozdobny pomnik Dembińskich znajdujący się w północnej kaplicy pw. Pana Jezusa Miłosiernego, wystawiony przez Urszulę Dembińską, a poświęcony trzem pokoleniom tej rodziny. Widnieje na nim m.in. portret fundatorki przebudowy kościoła i budowy pałacu.

Murowane ogrodzenie kościelne pochodzi z II poł. XIX w.

Pierwotnie świątynia stała na szczekocińskim rynku, ale budowa jego wschodniej części w okresie późniejszym niż budowa kościoła, spowodowała, iż została on niejako odcięta od bezpośredniego dostępu do głównego placu miasteczka.

Data lub czas powstania

1620 r. (XVII w.)

Kościół pw. św. Bartłomieja został wzniesiony w I poł. XVII w. (około 1620 r.), ale swój obecny kształt zawdzięcza gruntownej przebudowie przeprowadzonej w latach 1780–1782.

Materiał budowlany

Obiekt murowany – cegła, kamień.

Historia

Pierwsza wzmianka źródłowa o kościele i parafii w Szczekocinach pochodzi z 1325 r. Dane historyczne mówią o istnieniu tutaj murowanej świątyni około 1470 r., która w poł. XVI w., podobnie jak wiele kościołów rzymskokatolickich, została przekształcona przez Macieja Szczepanowskiego na zbór ariański. Ewangelicy zwrócili ją katolikom około 1620 r. dzięki wstawiennictwu ówczesnego właściciela okolicznych dóbr Franciszka Korycińskiego.

Świątynia, która przetrwała do naszych czasów to dzieło XVII-wiecznej sztuki sakralnej. Zbudowano ją w I poł. XVII w. Możliwe, że przy jej wznoszeniu wykorzystano pozostałości poprzedniego, gotyckiego kościoła. Około 1678 r. z fundacji Franciszka Korycińskiego dobudowano do niej kaplicę. Kolejna przebudowa świątyni miała miejsce już za czasów, gdy właścicielami Szczekocin byli Dembińscy. Urszula z Morsztynów Dembińska, starościna wolbromska i kasztelanka wiślicki, rozbudowała świątynię w latach 1780–1782, mniej więcej w tym samym czasie, w którym wystawiała na bazie skromnego dworu Korycińskich swój pełen przepychu i elegancji zespół pałacowo-parkowy. Wówczas obiekt nabrał cech wczesnoklasycystycznych. Dostawiono wtedy do kościoła okazałą zachodnią fasadę z dwiema wieżami, zaprojektowaną przez Ferdynanda Naxa oraz przekształcono elewację wschodnią i prezbiterium. Ostatnia ważna zmiana w sylwetce kościoła zaszła w 1892 r., kiedy to dobudowana została kaplica południowa.

W czasie II wojny światowej świątynia została częściowo zniszczona, ale w latach powojennych udało się ją odbudować, przywracają jej XIX-wieczny wygląd.

W ostatnim czasie, w 1991 r. przeprowadzono prace konserwatorskie znajdujących się wewnątrz świątyni rzeźb i ołtarzy. Przebudowie poddano wówczas także prezbiterium. W 2008 r. odnowiono malowanie elewacji, a następnie przystąpiono do wymalowania kościoła wewnątrz.

Forma ochrony prawnej

Kościół pw. św. Bartłomieja jest wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. 259 z 16.10.1956 r. 416/67 z 21.06.1967 r. oraz 232/76/A z 31.01.1978 r.

Położenie obiektu

Kościół pw. św. Bartłomieja znajduje się w centrum Szczekocin przy placu Panny Marii, zaraz obok szczekocińskiego rynku.

Dostępność

Kościół pw. św. Bartłomieja jest świątynią ogólnodostępną. Najlepiej jest go zwiedzać w godzinach porannych lub popołudniowych, przed lub po odprawianą tutaj codziennie mszą św. oraz w niedziele i święta.

Źródła, informacje w Internecie

www.parafiaszczekociny.pl

Dokumenty