Kościół pw. św. Mikołaja w Wilczy

Kościół został zbudowany przez cieślę J. Sedlaczka z Gliwic w 1755 r. Jest jednonawowy, orientowany, o konstrukcji zrębowej. Na jego barokowe wyposażenie składają się m.in. ołtarz główny z XVII w. i ambona z XVIII w. Leży na Szlaku Architektury Drewnianej.

Opis

Kościół pw. św. Mikołaja jest świątynią parafialną rzymskokatolickiej parafii pod tym samym wezwaniem, która położona jest na terenie dekanatu knurowskiego należącego do archidiecezji katowickiej.

Drewniana świątynia jest orientowana, konstrukcji zrębowej. Posiada trójbocznie zamknięte prezbiterium przykryte pozornym sklepieniem kolebkowym, prostokątną zakrystię, która przylega do prezbiterium od północnej strony i szerszą od prezbiterium prostokątną nawę z płaskim stropem powiększoną o przestrzeń w wieży. Wieża konstrukcji słupowej jest kryta gontem, ma pochyłe ściany, namiotowy hełm i nadwieszoną izbicę oszalowaną deskami, których dolne krawędzie posiadają koronkowe wycięcia. Wieża na sygnaturkę ośmioboczna, z gontową, baniastą kopułą i latarnią. Świątynia otoczona jest, za wyjątkiem krucht i wieży, gontowymi sobotami.

Na uwagę zasługuje wystrój wnętrza kościółka, reprezentujący w większości styl barokowy. XVII-wieczny ołtarz główny zdobi również XVII-wieczny obraz patrona parafii – św. Mikołaja, który został tutaj przeniesiony z Gorzyc. Malowidło zostało odgrodzone barokową balustradą z XVIII w. Boczne ołtarze są młodsze, pochodzą z XVIII w., a zdobią je głównie rzeźby aniołów oraz św. Jerzego (ołtarz lewy) i św. Michała Archanioła (ołtarz prawy). Ciekawym elementem jest również wsparty dwoma kolumnami chór muzyczny, w którym podziwiać można XVII-wieczne organy pochodzące z kościoła w Pilchowicach. Ponadto cenne wyposażenie to: barokowy krucyfiks, rokokowa monstrancja, również rokokowa łódka na kadzidło, znajdująca się przy bocznym wejściu kamienna kropielnica, a także datowany na 1709 r. barokowo-ludowy obraz wotywny Matki Boskiej Frydeckiej z napisem w języku morawskim oraz inne obrazy, takie jak obraz Matki Boskiej Częstochowskiej (autorstwa Franciszka Habrowskiego, 1946) czy XIX-wieczny Matki Boskiej Różańcowej, pochodzący z XIX w.

Przy kościele znajdują się nagrobki księży szczególnie związanych z parafią w Wilczy. W pobliżu świątyni znajduje się grota Matki Bożej z Lourdes z 2000 r., figura Chrystusa z gorejącym sercem oraz kapliczka z drewnianą figurą św. Franciszka z Asyżu.

Kościół pw. św. Mikołaja znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego, który integruje zabytkowe obiekty drewniane, głównie sakralne.

Data lub czas powstania

XVIII w.

Kościół pw. św. Mikołaja został wzniesiony w 1755 r.

Materiał budowlany

Obiekt drewniany.

Historia

Pierwszy kościół w Wilczy, który zbudowano najprawdopodobniej już w 1480 r., został zniszczony w wyniku działań wojennych prowadzonych podczas wojny trzydziestoletniej. Wtedy to parafię przyłączono do parafii w Pilchowicach. Stan ten zmienił się dopiero w 1908 r. Od 7 sierpnia 1920 r. obowiązki duszpasterskie w Wilczy pełnił ksiądz Paweł Staffa, którego grób znajduje się na miejscowym cmentarzu. Dekretem z dnia 1 sierpnia 1925 r. Administracja Apostolska erygowała nową parafię w Wilczy.

Drugą świątynią w Wilczy była ta wzniesiona i konsekrowana w 1657 r. Nosiła ona wezwanie Matki Bożej Jasnogórskiej, które zmieniono w późniejszym czasie na św. Mikołaja. Jej opis można znaleźć w najstarszych zachowanych dokumentach wizytacyjnych z 1679 r. i 1687 r. Kościół ów „miał 27 łokci długości i 12 szerokości, dwoje drzwi i cztery okna. Ściany wewnątrz były ozdobione kilkoma obrazami, kościół posiadał galerię, zaś ławy były rozmieszczone według porządku barokowego (secundum ordinem). Obiekt posiadał wieżę przyłączoną z trzema dzwonami. Wokół niego znajdował się cmentarz. W kościele były trzy ołtarze. Główny posiadał snycerkę barokową (novam sculpturam), był pomalowany i pozłocony, zaś wewnątrz znajdował się obraz Matki Bożej Częstochowskiej”.

Kościół istniejący do dnia dzisiejszego został wzniesiony na miejscu poprzedniego na początku II poł. XVIII w. Jego budowę, prowadzoną przez cieślę z Gliwic – Jakuba Sedlaczka – zakończono w 1755 r. Budowla została wzniesiona na trójdzielnym rozplanowaniu.

Świątynia została odnowiona w 1961 r.

Forma ochrony prawnej

Kościół pw. św. Mikołaja jest wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. 564/66 z 05.02.1956 r.

Położenie obiektu

Kościół pw. św. Mikołaja znajduje się przy ulicy Karola Miarki, tuż przy drodze łączącej Czerwionkę-Leszczyny z drogą krajową nr 78.

Dostępność

Kościół pw. św. Mikołaja jest świątynią ogólnodostępną. Najlepiej jest go zwiedzać w godzinach porannych lub popołudniowych, przed lub po odprawianą tutaj codziennie mszą św. oraz w niedziele i święta.

Dokumenty