Muzeum Górnośląskie w Bytomiu

Muzeum Górnośląskie jest placówką wielodziałową, z działami: Archeologii, Etnografii, Historii, Przyrody i Sztuki. Jego wizytówką jest Galeria Malarstwa Polskiego prezentująca dzieła największych polskich malarzy, m.in. Wyczółkowskiego i Grottgera.

Opis

Siedziba muzeum mieści się w wzniesionym w latach 1929–1930 funkcjonalistycznym budynku, stanowiącym ciekawy przykład połączenia dwóch diametralnie różnych funkcji. Na parterze zlokalizowano bowiem siedzibę Miejskiej Kasy Oszczędności z biurami i dużą salą operacyjną, wyższe kondygnacje zajęło muzeum i biblioteka miejska. Wg projektu A. Stuetza i H. Hatlera budynek miał być duży większy i stanowić miał część całościowej koncepcji zabudowy placu Jana III Sobieskiego, jednak z uwagi na światowy kryzys finansowy, jego założenia zrealizowano w połowie. Obecnie mieszczą się w nim wystawy stałe muzeum, na czele z Galerią Malarstwa Polskiego.

Filia muzeum mieści się natomiast w zabytkowym gmachu wzniesionym w latach 1897–1898 jako siedziba starostwa. W obiekcie z czerwonej cegły, nazywanym czasem popularnie „pałacykiem” znajduje się w nim m.in. sala koncertowa, część pomieszczeń biurowych i sale wystawowe. Tutaj właśnie odbywają się liczne koncerty, sympozja i spotkania dyskusyjne organizowane przez muzeum.

Zbiory Muzeum Górnośląskiego to ponad 750 tys. eksponatów. W muzeum funkcjonuje siedem działów merytorycznych: Archeologii, Etnografii, Historii, Historii i Kultury Lwowa i Kresów Południowowschodnich, Przyrody i Sztuki oraz trzy działy pomocnicze: Dział Edukacyjno-Promocyjny, Wydawniczy i Administracyjny. Muzeum posiada także specjalistyczną bibliotekę, w której zgromadzono 50 000 woluminów.

Data lub czas powstania

1932 r. (XX w.)

Muzeum funkcjonuje oficjalnie od 1932 r., początkowo jako Górnośląskie Muzeum Krajowe, a od 1950 r. jako Muzeum Górnośląskie.

Materiał budowlany

Obiekt murowany – czerwona cegła.

Historia

Muzeum Górnośląskie powstało na bazie lokalnego muzeum utworzonego na początku XX w. przez Bytomskie Towarzystwo Historyczno-Muzealne, które w 1928 r. zostało przejęte przez samorząd Bytomia. Siedziba placówki zmieniała się wielokrotnie aż do 1931 r., kiedy rozmieszczone w różnych miejscach zbiory zebrano w nowo wybudowanej siedzibie przy pl. Jana III Sobieskiego. W rok później nastąpiło oficjalne otwarcie Górnośląskiego Muzeum Krajowego.

W muzeum tym funkcjonowało pięć działów merytorycznych: Przyrody, Dziejów Pierwotnych i Prehistorii, Etnografii i Historii Miasta, Etnologii, Sztuki oraz Biblioteka Muzealna i archeologiczna pracownia konserwatorska. W salach wystawowych prezentowano liczne ekspozycje stałe poświęcone przyrodzie, pradziejom, kulturze ludowej i mieszczańskiej Górnego Śląska, historii Bytomia, rozwojowi przemysłu górnośląskiego i sztuce cechowej.

Bardzo ważnym rokiem w dziejach muzeum był rok 1939, w którym to została do niego przeniesiona całość zbiorów zlikwidowanego przez Niemców Muzeum Śląskiego w Katowicach. W latach 1943–1944 najcenniejsze zbiory (również katowickie) ewakuowano do zachodniej części Górnego Śląska. Ocalałe z II wojny światowej kolekcje katowicka i bytomska stały się podstawą do reaktywowania w Bytomiu placówki muzealnej, mającej kontynuować tradycje i program przedwojennego Muzeum Śląskiego. 10 maja 1946 r. w Muzeum Śląskim w Bytomiu zorganizowano pierwszą wystawę poświęconą powstaniom śląskim. Ekspozycje stałe: przyrodniczą, archeologiczną, etnograficzną i galerię malarstwa polskiego udostępniono zwiedzającym w 1946 i 1947 r.

W 1950 r. placówka została upaństwowiona i przyjęła nazwę: Muzeum Górnośląskie w Bytomiu. Przez wiele lat pełniła rolę muzeum okręgowego, centralnej instytucji górnośląskiego muzealnictwa. W 1999 r. muzeum zostało przejęte przez samorząd nowo utworzonego województwa śląskiego.

Forma ochrony prawnej

Filia Muzeum Górnośląskiego mieści w zabytkowym budynku wpisanym do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. A/117/04 z 13.08.2004 r.

Położenie obiektu

Muzeum Górnośląskie znajduje się na położonym na północ od rynku placu Jana III Sobieskiego.

Dostępność

Muzeum jest czynne codziennie oprócz poniedziałków w godzinach: wtorki, czwartki i piątki: 9:00–15:00, środy 10:00–17:00, soboty 11:00–16:00 oraz niedziele i święta 11:00–15:00.

Muzeum jest nieczynne: 1 stycznia, w pierwszy dzień Wielkanocy, 1 i 3 maja, 15 sierpnia, 1 i 11 listopada, 25 grudnia.

Źródła, informacje w Internecie

www.mgb.nazwa.pl

Inne

Filia muzeum – ul. Wojciecha Korfantego 34, 41-902 Bytom;

tel. (32) 281 97 33

Dokumenty