Muzeum Zagłębia w Będzinie

Muzeum prezentuje ekspozycję w działach Archeologii, Historii, Etnografii oraz Militariów. Początek jego zbiorom dały zabytki archeologiczne pochodzące z badań z terenu Zagłębia Dąbrowskiego, którego historyczną stolicą jest Będzin.

Opis

Ekspozycja Muzeum Zagłębia prezentowana jest w dwóch obiektach: XVIII-wiecznym zespole pałacowo-parkowym rodziny Mieroszewskich w Będzinie-Gzichowie oraz na XIV-wiecznym zamku będzińskim. Wystawy stałe w pałacu obejmują swoją tematyką broń i militaria oraz dzieje Będzina:

  • Dawna broń,
  • Dzieje Będzina.

Na zamku odwiedzający mają okazję zwiedzać więcej wystaw stałych:

  • Wnętrza stylowe XVIII–XIX wieku,
  • Kolekcja malarza i grafika – Samuela Cyglera,
  • Sala im. prof. Jana Świderskiego,
  • Izba zagłębiowska,
  • W łużyckiej osadzie i średniowiecznym grodzie. Archeologia terenów dzisiejszego Będzina.

Praca merytoryczna muzeum skupiona jest w kilku działach:

  • Archeologia – wystawa archeologiczna składa się ze zbiorów pochodzących z prowadzonych przez muzeum wykopalisk, głównie na Górze Zamkowej. Można na niej prześledzić dzieje okolic dzisiejszego Będzina poczynając od epoki kamiennej po średniowieczne grodziska. Dział organizuje lekcje muzealne dla najmłodszych – „Ziemia – księgą przeszłości” oraz starszych dzieci – „Wprowadzenie do archeologii regionu”;
  • Historia – dział zajmuje się zbieraniem pamiątek historycznych dotyczących dziejów Będzina i Zagłębia Dąbrowskiego oraz historycznymi lekcjami muzealnymi i wycieczkami po mieście;
  • Etnografia – zbiory działu pochodzą z badań terenowych dotyczących zwyczajów i obrzędów rodzinnych, pieśni i zwyczajów dorocznych, budownictwa, rolnictwa, ogólnych wiadomości dotyczących wsi oraz twórczości ludowej. Dział prowadzi warsztaty wikliniarskie oraz lekcje muzealne dotyczące stroju ludowego, kultury, zwyczajów i obrzędów z terenu Zagłębia Dąbrowskiego i okolic, a także udostępnia literaturę dotyczącą regionu;
  • Militaria – kolekcja liczy obecnie 350 pozycji katalogowych i ukazuje broń i uzbrojenie od wczesnego średniowiecza do XX w. Składa się z broni białej, miotającej i palnej oraz z uzbrojenia ochronnego.

Edukacyjno-promocyjny – dział zajmuje się promocją ponad 120 tys. zbiorów muzealnych oraz organizacją pracy muzeum, w tym wystaw czasowych, imprez i lekcji muzealnych.

Data lub czas powstania

1956 r. (XX w.)

Muzeum Zagłębia w Będzinie zostało utworzone w 1956 r. Otwarcie nastąpiło w przededniu sześćsetnej rocznicy uzyskania praw miejskich przez Będzin. W 1983 r. nastąpiło otwarcie drugiej placówki muzeum w zespole pałacowym rodziny Mieroszewskich.

Materiał budowlany

Obiekty murowane.

Historia

Powstanie Muzeum Zagłębia było zwieńczeniem długoletnich prac powołanego w 1918 r. Towarzystwa Opieki nad Górą Zamkową (później Towarzystwo Muzeum Zagłębia Dąbrowskiego w Będzinie) oraz utworzonego po II wojnie światowej Miejskiego Społecznego Komitetu Odbudowy Zamku.

Muzeum było pierwszą muzealną placówką naukowo-badawczą na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. Jego ponad 50-letnią historię można podzielić na dwa etapy: pierwszy w latach 1945–1983, gdy mieściło się tylko w zamku oraz drugi, kiedy muzeum mieści się już w dwóch obiektach. Pierwszy okres charakteryzował się dużą ilością prac remontowo-adaptacyjnych i gromadzeniem eksponatów, drugi intensywniejszą działalnością edukacyjną, wydawniczą i wystawienniczą.

Forma ochrony prawnej

Obiekty, w których mieści się Muzeum Zagłębia, wpisane są do wojewódzkiego rejestru zabytków:

  • zamek – nr rej. 337 z 15/10/1951 oraz 1/60 z 23/02/1960,
  • zespół pałacowy (pałac, 2 oficyny gospodarcze, park) – nr rej. A/178/06 z 22/05/1950 i z 23/02/1960.

Położenie obiektu

Muzeum mieści się w:

  • Pałacu Mieroszewskich położonym w dzielnicy Gzichów,
  • zamku położonym na Górze Zamkowej.

Dostępność

Muzeum jest otwarte w następujących godzinach:

  • pałac – wtorki, czwartki i piątki w godz. od 9:00 do 16:00, środy w godz. od 9:00 do 17:00, soboty w godz. od 9:00 do 15:00, niedziele w godz. od 10:00 do 15:00 (od 21 czerwca do 30 września w niedziele w godz. od 10:00 do 17:00),
  • zamek – wtorki, czwartki i piątki w godz. od 9:00 do 16:00, środy w godz. od 9:00  do 17:00 (od listopada do marca – środy  w godz. od 8:00 do 16:00), soboty w godz. od 9:00 do 15:00, niedziele w godz. od 10:00 do 15:00 (od 21 czerwca do 30 września – niedziele w godz. od 10:00 do 17:00).

Zwiedzanie grupowe należy zgłaszać wcześniej pod następującymi numerami telefonów: zamek (32) 267 47 31, pałac (32) 267 44 61.

Źródła, informacje w Internecie

www.muzeum.bedzin.pl

Dokumenty