Muzeum Ustrońskie im. Jana Jarockiego w Ustroniu

Zlokalizowane w zabytkowym budynku dawnej huty „Klemens” Muzeum Ustrońskie prezentuje eksponaty hutnicze i kuźnicze, zbiory kultury i sztuki ludowej Beskidów oraz dotyczące lecznictwa uzdrowiskowego w Ustroniu. Znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki.

Opis

Muzeum Ustrońskie jest samorządową instytucją kultury, która gromadzi, przechowuje, konserwuje i udostępnia dobra kultury w zakresie zabytków techniki hutniczej i kuźniczej, historii, etnografii, sztuki, balneotechniki, lecznictwa uzdrowiskowego, prowadzi badania naukowe oraz działalność oświatową związaną z zakresem wymienionych dyscyplin, a także współdziała w upowszechnianiu kultury i sztuki z instytucjami, organizacjami i stowarzyszeniami o podobnych celach. Placówka posiada dwa działy: Hutnictwo i Kuźnictwo Ustronia im. Jana Jarockiego oraz Historia i Etnografia Ustronia. Dodatkowo muzeum posiada oddział – Zbiory Marii Skalickiej, znajdujący się w części budynku przy ul. 3 Maja 68 w Ustroniu, który gromadzi zbiory z zakresu sztuki, powiększając kolekcję przekazaną w darze muzeum przez Panią Marię Skalicką.

Znajdujące się w zabytkowym, ponad 200-letnim budynku dawnej dyrekcji huty „Klemens” muzeum stanowi nie lada atrakcję Ustronia i Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. W kolekcji placówki znajdują się m.in.:

  • zbiory etnograficzne – zabytkowe sprzęty domowe, wyposażenie wnętrza dawnego domu, niepowtarzalne urządzenia związane z praniem, prasowaniem, szyciem odzieży i obuwia, duży zbiór dawnej bielizny, archaiczne akcesoria związane z higieną, i inne;

  • strój regionalny noszony w Ustroniu – bogaty i autentyczny ubiór kobiecy i męski;

  • Dzieje przemysłu w Ustroniu – od hutnictwa do kuźnictwa, na której oglądać można m.in. unikatowe fotografie i dokumenty dotyczące założonej w 1772 r. Huty „Klemens” oraz najstarsze wyroby kute i odlewane w Ustroniu;

  • ogromny obraz „Wesele” Ludwika Konarzewskiego juniora – największe płótno na Podbeskidziu o wymiarach 9 m x 2 m, przedstawiające obrzędowość weselną;

  • zbiór dawnych zabawek;

  • skansen rolniczy wraz z kuźnią wiejską – rekonstrukcja dawnej kuźni wiejskiej;

  • malarstwo, rzeźba i koronki ustrońskie.

Muzeum corocznie organizuje kilkanaście wystaw. Są to wystawy historyczne, jak prezentowane w ostatnich latach: „Budownictwo drewniane Ustronia”, „Pamiątki z czasów PRL-u”, „Krzyże i kapliczki przydrożne w ustrońskim pejzażu”, „Dawne wille i pensjonaty Ustronia”, „W kręgu dzieciństwa” czy „Dawne pasterstwo w Ustroniu”, ale również wystawy o bardzo zróżnicowanej tematyce, np. „Najstraszliwsze tarantule i skorpiony świata”. Corocznie placówka prezentuje twórczość i rękodzieło ustroniaków. Popularyzuje różne formy działalności twórczej osób oraz instytucji dawnego i współczesnego Ustronia. Prezentowała także ekspozycje sztuki chińskiej, meksykańskiej i afrykańskiej oraz wielokrotnie dorobek artystyczny miast partnerskich Ustronia.

Od 1993 r. w muzeum działa Ustrońska Galeria Sztuki Współczesnej, prowadzona przez rodzinę Heczków, promująca miejscowych artystów.

Placówka organizuje każdego roku około 40 spotkań o różnorodnej tematyce i charakterze: wernisaże wystaw, wieczornice, spotkania autorskie i koncerty.

Data lub czas powstania

XX w.

Muzeum zostało otwarte w 1986 r. jako Muzeum Hutnictwa i Kuźnictwa.

Historia

Muzeum zostało oficjalnie otwarte 18 kwietnia 1986 r. Jego organizatorem były Zakłady Kuźnicze FSM, najstarszy i największy zakład przemysłowy w Ustroniu, zaś inicjatorem jego powstania – długoletni dyrektor fabryki Jan Jarocki. To właśnie on, od połowy lat 60. zabezpieczał eksponaty i dokumenty, tak, by uruchomić placówkę muzealną na 200-lecie ustrońskiej kuźni. Tego celu nie udało mu się jednak osiągnąć, bowiem na jubileusz zorganizowano jedynie „Salę Tradycji i Perspektyw” w piwnicach Zakładowego Domu Kultury „Kuźnik”. Dopiero w 1979 r. Zakłady Kuźnicze przekazały jedną salę w budynku dawnej dyrekcji huty na cele muzealne, a po kilku latach cały budynek. Powstałe w 1986 r. Muzeum Hutnictwa i Kuźnictwa podlegało do 1992 r. Zakładom Kuźniczym FSM, a od października tego roku funkcjonuje jako jednostka miejska. W 2004 r. placówka zmieniła swoją nazwę na Muzeum Ustrońskie im. Jana Jarockiego. Na uroczystej sesji z okazji 700-lecia Ustronia w dniu 18 listopada 2005 r. uchwałą Rady Miasta Ustroń muzeum zostało wyróżnione Honorowym Dyplomem Uznania „Za zasługi dla miasta Ustronia”.

Forma ochrony prawnej

Budynek administracyjny huty „Klemens” jest wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. A-534/92 z 17.08.1992 r. Do rejestru pod tym samym numerem wpisane są również urządzenia hydrotechniczne.

Położenie obiektu

Muzeum Ustrońskie znajduje się na terenie zabytkowych zabudowań huty „Klemens” przy ulicy Hutniczej.

Dostępność

Muzeum Ustrońskie jest czynne dla zwiedzających w poniedziałki, środy, czwartki i piątki w godz. od 9:00 do 15:00, we wtorki w godz. od 9:00 do 17:00, w soboty w godz. od 9:00 do 13:00 oraz w niedziele w godz. od 9:30 do 13:00. Istnieje możliwość zwiedzania muzeum również w innym terminie, po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Źródła, informacje w Internecie

Statut Muzeum Hutnictwa i Kuźnictwa w Ustroniu

www.ustron.bip.info.pl

www.muzeum.ustron.pl

Dokumenty