Kościół (kaplica) pw. śś. Szymona i Judy Tadeusza w Mokrej

Drewniana kaplica została wzniesiona na początku XVIII w., cudem ocalała podczas bitwy pod Mokrą w 1939 r. W jej wnętrzu podziwiać można neobarokowy ołtarz z XIX w. Wokół rosną ponad trzystuletnie lipy i dęby. Obiekt leży na Szlaku Architektury Drewnianej.

Opis

Kościół pw. śś. Szymona i Judy Tadeusza w Mokrej leży na terenie rzymskokatolickiej parafii pod tym samym wezwaniem, która położona jest na terenie dekanatu miedźnowskiego w archidiecezji częstochowskiej.

Cudem ocalały z bitwy pod Mokrą 1 września 1939 r. kościółek stanowi najważniejszy zabytek na terenie gminy Miedźno. Świątynia jest konstrukcji zrębowej, z zamkniętym trójbocznie, mniejszym od nawy prezbiterium, skierowanym w kierunku wschodnim. Pokrywa ją dach dwukalenicowy, kryty gontem z sześcioboczną wieżyczką na sygnaturkę, zwieńczoną blaszanym hełmem cebulastym z latarnią.

Wnętrze kościoła wyłożono boazerią. Strop jest płaski, belka tęczowa z Grupą Ukrzyżowania. Centralne miejsce świątyni zajmuje XIX-wieczny neobarokowy ołtarz z figurami śś. Apostołów Macieja i Jakuba Młodszego.

Kościół ogrodzony jest drewnianym ogrodzeniem, wokół świątyni rosną ponad 300-letnie lipy i dęby.

Data lub czas powstania

1798 r. (XVIII w.)

Kościółek pw. śś. Szymona i Judy Tadeusza został wzniesiony w latach 1798–1709, ale swój obecny kształt zawdzięcza przebudowie przeprowadzonej na początku XX w.

Materiał budowlany

Obiekt drewniany.

Historia

Pierwsza wzmianka o Mokrej pochodzi z Liber Beneficiorum Jana Długosza. Wg niej w XV w. wieś Morka była dziedzictwem Mikołaja Mokrskiego herbu Junosza i należała do parafii w Kłobucku. W 1501 r. stała się ona własnością klasztoru Kanoników Regularnych w Kłobucku i pozostała nią do czasu kasaty zakonu w 1809 r. Po rozbiorach wieś Mokra została wcielona do zaboru pruskiego i diecezji wrocławskiej. Tereny te zostały nazwane „Nowym Śląskiem”. W okresie wojen napoleońskich wieś weszła w skład Księstwa Warszawskiego, a po kongresie wiedeńskim do Królestwa Polskiego i diecezji kujawsko-włocławskiej.

Pierwszym obiektem sakralnym na terenie Mokrej, o którym wspominają źródła historyczne, była zbudowana w latach 1708–1709 przez ks. Ksawerego Lisiowieckiego drewniana kapliczka. Została ona wzniesiona jako wotum dziękczynne za wydany pomyślny wyrok przez św. Rotę dla konwentu w Kłobucku, który dotyczył egzempcji spod władzy klasztoru krakowskiego. Do początków XIX w. w kaplicy tej odprawiano czasami msze św. Sytuacja ta zmieniła się w 1825 r., kiedy to ówczesny sufragan włocławski, ks. biskup Józef Koźman ustanowił w kaplicy w Mokrej dwa odpusty: ku czci Trójcy Przenajświętszej oraz ku czci śś. Szymona i Judy Tadeusza. Od tej pory do lat 50. XX w. w kaplicy odprawiano dwie msze w ciągu roku. W 1836 r. wieś Mokra została przyłączona do parafii Miedźno. Na początku XX w. kaplica została rozbudowana poprzez dobudowanie do niej chóru.

1 września 1939 r., gdy pod Mokrą rozgrywała się krwawa bitwa pomiędzy Polakami i Niemcami, zabytkowa drewniana kapliczka znalazła się w samym jej centrum, jednak cudem ocalała nienaruszona. Po bitwie wokół niej założony został mały cmentarz wojenny, na którym pochowano niemieckich żołnierzy.

Po wojnie, w latach 50. ubiegłego wieku w kaplicy zaczęto regularnie, w każdą niedzielę, odprawiać eucharystię. W 1974 r. wydzielono Mokrą z parafii Miedźno i utworzono w niej wikariat terenowy, którego pierwszym wikariuszem został ks. Edward Sztama. Za jego czasów dokonano kapitalnego remontu kościółka, gdyż jego stan groził zawaleniem. Świątynia została zaopatrzona w pancerne tabernakulum i wszystkie utensilia liturgiczne, uporządkowano jej otoczenie, a także wybudowano dzwonnicę, w której zwieszono w 2002 r. Dzwon Pokoju ufundowany przez weteranów niemieckich walczących w 1939 r. pod Mokrą.

Parafia w Mokrej została erygowana 18 marca 1981 r. na mocy dekretu ks. biskupa Stefana Bareły. Jej pierwszym proboszczem został ks. Jan Osuch. Wkrótce potem zamieszkał on w wynajętym, opuszczonym przez właścicieli domku. Podjął on starania o kupno działki pod cmentarz, które udało się zrealizować jego następcy ks. Henrykowi Betce. Ks. Henryk Betka założył cmentarz grzebalny, wybudował dom parafialny oraz wzniósł mury nowego kościoła parafialnego. Jego następca – ks. Sylwester Kubik – wkrótce po przyjęciu do parafii, wykonał konieczne prace na plebanii, wybudował 160 m ogrodzenia, założył nowe nagłośnienie w starym kościele i przygotował nowo wybudowaną świątynię do poświęcenia, którego dokonał 26 czerwca 2003 r. ks. arcybiskup Stanisław Nowak.

Forma ochrony prawnej

Kościół pw. śś. Szymona i Judy Tadeusza jest wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. 1122/69 z 27/12/ 1969 oraz 61/78 z 17.02.1978 r. W rejestrze, pod tym samym numerem, widnieje również cmentarz przykościelny.

Dostępność

Kościół pw. śś. Szymona i Judy Tadeusza jest świątynią ogólnodostępną. Najlepiej jest go zwiedzać w godzinach porannych lub popołudniowych, przed lub po odprawianą tutaj codziennie mszą św. oraz w niedziele i święta.

Dokumenty