Kościół pw. św. Klemensa w Miedźnej

Największy drewniany kościół na ziemi pszczyńskiej wzniesiono w 1721 r. na miejscu rozebranego, również drewnianego obiektu. Z wyposażenia na uwagę zasługuje ołtarz z XVIII w. z polichromowaną snycerką. Obiekt leży na Szlaku Architektury Drewnianej.

Opis

Kościół pw. św. Klemensa w Miedźnej jest świątynią parafialną rzymskokatolickiej parafii pod tym samym wezwaniem, która położona jest na terenie dekanatu Miedźna należącego do archidiecezji katowickiej.

Drewniana orientowana świątynia, zbudowana w konstrukcji zrębowej, składa się z nawy założonej na rzucie prostokąta, do której od wschodu przylega również prostokątne prezbiterium (niższe i węższe) z dostawioną zakrystią. Po zachodniej stronie nawy znajduje się wieża. Nawa i prezbiterium „zawiązana” jest w konstrukcji wieńcowej, z prostokątnych bali, łączonych w narożach na zamek. Wspomniana wcześniej wieża jest konstrukcji słupowej, zbudowana z rzadko spotykanej grubości krawędziaków, wzmocnionych masywnymi zastrzałami. Na jej zwężającym się ku górze trzonie umieszczona została izbica przykryta smukłym barokowym hełmem z latarnią. Podobny hełm posiada wieżyczka na sygnaturkę, na dachu nawy. Nad prezbiterium i nawą dachy są siodłowe, kryte gontem, zwane gwarowo szyndziołami. Wokół dużej części ścian kościoła biegną podcienia, zwane sobotami, zakryte do połowy wysokości ścianką z tarcicy, a w nich bramki wejściowe z niezmienne interesującymi, cebulastymi gonstami krytymi gontem.

Dzięki obszernej nawie i dużej ilości okien wnętrze świątyni jest bardzo przestronne i dobrze doświetlone, w związku z czym jej wyposażenie, reprezentujące style barokowy i późnobarokowy, prezentuje się niezwykle okazale. Nawa przykryta jest stropem płaskim z imitacją kasetonów. Ściany nawy i prezbiterium obite są tarcicą. W części zachodniej znajduje się empora z małymi organami, wsparta na czterech drewnianych słupach. Oddzielone od nawy tęczą prezbiterium przykryte jest pozornym sklepieniem z zachowaną XIX-wieczną polichromią.

Centralne miejsce w kościele zajmuje XVIII-wieczny ołtarz główny z bramkami i obejściem, który zdobiony jest bogatą, polichromowaną snycerką. Znajduje się w nim wizerunek patrona świątyni – św. Klemensa Papieża, który przesłaniany jest XIX-wiecznym obrazem Madonny, a także rzeźby aniołów i św. Trójcy. W świątyni znajdują się trzy ołtarze boczne, również z XVIII w. Wszystkie są bogato zdobione obrazami wyobrażającymi Świętych kościoła katolickiego i rzeźbami. Ponadto w kościele na uwagę zasługują: XV-wieczny gotycki witrażyk wyobrażający scenę Ukrzyżowania, zdobiący jedno z okien prezbiterium, XVIII-wieczna ambona z wizerunkami śś. Ewangelistów, Chrystusa Siewcy i Chrystusa Błogosławiącego, stacje Drogi Krzyżowej datowane na XVIII/XIX w., XIX-wieczne obrazy (m.in. Król Dawid, św. Jadwiga, Śmierć św. Józefa), przenośne, dwustronnie malowane obrazy w rokokowych ramach z obrazami z XIX w. (feretrony) oraz rzeźby barokowe.

Kościół w Miedźnej jest jednym z kilku obiektów drewnianych znajdujących się na terenie gminy Miedźna, a należących do Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego, integrującego pochodzące z różnych epok zabytkowe obiekty drewniane.

Data lub czas powstania

XVIII w.

Kościół pw. św. Klemensa został zbudowany w 1721 r.

Materiał budowlany

Obiekt drewniany.

Historia

Początki Miedźnej sięgają XIII w., kiedy to została ona osadzona wraz z sąsiadującą z nią Grzawą, na prawie niemieckim. Parafia wzmiankowana jest w 1326 r., w którym to pracował w niej pleban o imieniu Bernhard. Początkowo należała ona do dekanatu oświęcimskiego. W 1350 r. znalazła się natomiast w nowo utworzonym dekanacie pszczyńskim. Do 1821 r. diecezją macierzystą było biskupstwo krakowskie, a od 1925 r. Miedźna należała do diecezji wrocławskiej.

W okresie reformacji parafia w Miedźnej pozostała najdłużej w rękach katolików w całym Pszczyńskim Państwie Stanowym, co było wielką zasługą miejscowego plebana – ks. Andrzeja Piotrowskiego.

O pierwszym kościele w Miedźnej niewiele wiadomo. Na mapie Pszczyńskiego Wolnego Państwa Stanowego „Ihnoortografia Plesniaca”, którą wykonał w 1636 r. Andreas Hindenberg, przedstawiona została m.in. sylwetka kościoła w Miedźnej z tego czasu. Czy jednak była to pierwotna świątynia, czy też nie, trudno dzisiaj ocenić. Obecny kościół powstał w miejscu poprzedniego w 1721 r. staraniem proboszcza ks. Andrzeja Rozmusa Zabrzeskiego.

Forma ochrony prawnej

Kościół pw. św. Klemensa jest wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. nr rej. 450/65 z 14.12.1965 r.

Położenie obiektu

Kościół pw. św. Klemensa znajduje się w centrum Miedźnej, przy ulicy Wiejskiej.

Dostępność

Kościół pw. św. Klemensa jest świątynią ogólnodostępną. Najlepiej jest go zwiedzać w godzinach porannych lub popołudniowych, przed lub po odprawianą tutaj codziennie mszą św. oraz w niedziele i święta.

Źródła, informacje w Internecie

www.miedzna.katowice.opoka.org.pl

Dokumenty