Muzeum Świerka Istebniańskiego – Bank Genów Świerka Istebniańskiego – Hodowla Wolierowa Głuszca w Jaworzynce

Muzeum jest jedną z osobliwości regionu śląskiego. Jego lokalizacja na terenie Jaworzynki nie jest przypadkowa, jako że jest to kraina świerka istebniańskiego. Świerki porastające masyw Bukowca należą do najlepszych drzewostanów nasiennych w Europie.

Opis

Muzeum Świerka Istebniańskiego istnieje przy szkółce leśnej Wyrch Czadeczka, przy Regionalnym Banku Genów Świerka Istebniańskiego, na terenie Nadleśnictwa Wisła. Placówka jest integralną częścią szkółki leśnej oraz Karpackiego Banku Genów, które stanowią bardzo dobrą bazę dla działalności edukacyjnej.

W obiekcie można się zapoznać z historią sławnych drzewostanów świerkowych rosnących na terenie Istebnej, które już ponad 60 lat temu zostały uznane przez międzynarodowe grono leśników i badaczy właściwości genetycznych za fenomen przyrodniczy. Stwierdzono bowiem, że nasiona rosnących tutaj świerków wydały najlepsze potomstwo spośród wszystkich gatunków świerków w wielu regionach świata. Mają on więc przewagę nad świerkiem syberyjskim, kaukaskim czy serbskim, gdyż rosną szybko i wysoko oraz są odporny na choroby i szkodniki.

W muzeum zobaczyć można dwumilimetrowe nasiona świerka, z których wyrastają potężne, sięgające 40 m drzewa. Oprócz archiwum osobliwej odmiany świerka oraz eksponatów związanych z jej hodowlą i badaniami zwiedzający mogą się tutaj dowiedzieć się, że drewno istebniańskich świerków – o niezwykłych właściwościach rezonansowych – po wieloletnim suszeniu używane jest do wyrobu skrzypiec i wiolonczeli przez bardzo nielicznych mistrzów lutników. Zawód ten od wieków ma swoje tajemnice, a jedną z nich jest umiejętność dobierania drewna oraz „słuchania” go, zanim powstanie instrument muzyczny.

W pobliżu muzeum znajduje się drzewostan pokazowy. Zlokalizowana jest tu także Woliera Pokazowa Głuszców, w której przez specjalne lustra weneckie można podziwiać życie tych pięknych drapieżnych ptaków, nie narażając ich jednocześnie na niepotrzebny stres. Uruchomienie Wolierowej Hodowli głuszców miało miejsce w 2002 r.

Muzeum Świerka Istebniańskiego to również miejsce, w którym dla turystów organizowane są prelekcje i ogniska. 

Historia

Obszar Nadleśnictwa Wisła, wchodzący w skład Śląska Cieszyńskiego, był we władaniu Piastów z linii śląskiej do 1653 r., a już od 1515 r. obszar ten wszedł w strefę wpływu rodu Habsburgów. Po wygaśnięciu linii Piastów Cieszyńskich, na mocy zarządzenia Cesarza Ferdynanda III, dobra cieszyńskie wcielono do królewsko-cesarskiej Komory we Wrocławiu jako dobra kameralne. W 1826 r. arcyksiążę Karol Ludwik Habsburg utworzył tzw. Komorę Cieszyńską. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. majątek Fryderyka Habsburga na mocy traktatu w Saint Germain przejęło Państwo. W ten sposób lasy obecnego Nadleśnictwa Wisła weszły w skład Zarządu Lasów Państwowych.

Nadleśnictwo Wisła zostało utworzone z byłych Nadleśnictw Wisła i Istebna w grudniu 1973 r. Gospodaruje ono lasami Skarbu Państwa o powierzchni 8 800 ha oraz nadzoruje 3 800 ha lasów prywatnych. Administracyjne nadleśnictwo leży w południowo-zachodniej części województwa śląskiego i obejmuje swym zasięgiem teren miasta Wisła i gminy Istebna.

Na terenie Nadleśnictwa Wisła znajdują się cztery ścieżki edukacyjne: Barania Góra, Olza, Przy Nadleśnictwie oraz Malinka. Ponadto nadleśnictwo dysponuje kilkoma obiektami, które również biorą czynny udział w edukacji przyrodniczo leśnej. Należą do nich, oprócz Muzeum Świerka Istebniańskiego, Ośrodek Edukacji Ekologicznej, Izba Leśna na Przysłopiu, Izba Historyczna przy Nadleśnictwie, Chatka Leśna na Przysłopiu, Karpacki Bank Genów oraz Wolierowa Hodowla Głuszców wraz z Wolierą Pokazową.

Warto wspomnieć, że teren Nadleśnictwa Wisła był w czasach Habsburgów chętnie odwiedzany przez ważne osobistości. Na polowania na liczne wtedy głuszce udawali się tutaj arcyksiążę Fryderyk wraz z małżonką Izabellą. Bywali tu także cesarz niemiecki Wilhelm, generał Hindenburg, cesarz Karol i generał Hotzendorf. Również i w późniejszym okresie międzywojennym Lasy Śląska Cieszyńskiego były świadkiem wielu wydarzeń ze świata polityki. W Nadleśnictwie Wisła został wybudowany pałacyk myśliwski dla Prezydenta Rzeczypospolitej, w którym częstym gościem był Prezydent prof. Ignacy Mościcki. Odbywały się tutaj liczne spotkania towarzyskie i polowania.

Położenie obiektu

Muzeum Świerka Istebniańskiego znajduje się w Jaworzynce przy ulicy Czadeckiej.

Dostępność

Muzeum Świerka Istebniańskiego oraz woliera pokazowa głuszców są czynne od poniedziałku do piątku w godz. od 7:00 do 15:00.

Dokumenty