Muzeum Miejskie w Żywcu

Placówka została powołana w 1936 r. jako Muzeum Ziemi Żywieckiej, ale jej historia sięga lat 20. XX w. Jej ekspozycja dedykowana jest historii i dziedzictwu Żywca i okolic. Od 2005 r. siedzibą muzeum jest XIV-wieczny Stary Zamek.

Opis

Znajdujące się na terenie okazałego Zespołu Zamkowego Muzeum Miejskie jest dedykowane Żywcowi, jego historii i dziedzictwu kulturowemu. Z tego też względu nie mogło mieć lepszej siedziby niż Stary Zamek, którego dzieje nierozerwalnie związane są z dziejami ziemi żywieckiej.

W ramach muzeum funkcjonują następujące działy: Historii Sztuki, Etnografii, Przyrody, Archeologii, Głównego Inwentarza Zbiorów, Ochrony i Konserwacji Zbiorów, Naukowo-Oświatowy oraz Biblioteka i Dział Administracyjno-Księgowy.

Ekspozycje Muzeum Miejskiego prezentowane są na wystawach stałych i czasowych. Do tych pierwszych należą wystawy:

  • „Historia i tradycja Miasta Żywca” – na której prezentowane są  dokumenty rękopiśmienne dotyczące dziejów miasta, a wśród nich eksponowany „Dziejopis Żywiecki” Andrzeja Komonieckiego z 1704 r. Ponadto znajdują się tutaj kolekcje: sztuki sakralnej pochodzącej z kościołów pw. św. Krzyża i Przemienienia Pańskiego, pamiątek cechowych, strojów mieszczan, zabytkowych mebli, pamiątek związanych z Habsburgami;
  • „Kultura ludowa Żywiecczyzny” – na której prezentowane jest tradycyjne wyposażenie i zdobnictwo izby góralskiej ukazuje zrekonstruowany fragment wnętrza z II poł. XIX w;
  • „Archeologia” – na której przedstawione zostały zabytki pozyskane podczas prowadzenia badań archeologicznych na górze Grójec i w rejonie Starego Zamku;
  • „Rzeźby i medale Stanisława Sikory (1911– 2000)”;
  • „Ptaki i Ssaki Żywiecczyzny” – na której prezentowana jest fauna Żywiecczyzny;
  • „Konfessaty, czyli Sądy, Wyroki i Tortury w Żywcu” – na której prezentowany jest mało znany i pomijany w opracowaniach element historii Żywca w oparciu o zachowany materiał kronikarski i bibliograficzny.

Poza wystawami stałymi, w muzeum organizowane są również wystawy czasowe. Placówka prowadzi także zajęcia muzealne, a także organizuje imprezy kulturalne, koncerty muzyki poważnej, dawnej i współczesnej oraz na zamówienie – kongresy, bankiety, szkolenia, konferencje i spotkania, przyjęcia weselne w komnatach zamku i salach kawiarni „Rycerska” oraz imprezy okazjonalne.

Data lub czas powstania

XIV w.

Muzeum zostało powołane do życia jako Muzeum Ziemi Żywieckiej w 1936 r. Swoją obecną nazwę przyjęło w 1999 r.

Materiał budowlany

Obiekt murowany – cegła.

Historia

Pod koniec XIX w. Europę ogarnął ruch regionalistyczny związany z gromadzeniem, przechowywaniem i eksponowaniem pamiątek przeszłości. Na jego fali pojawiła się w latach 20. XX w. inicjatywa stworzenia żywieckiego muzeum, którą w 1925 r. podjął Tadeusz Charlewski – dyrektor Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Żeńskiego w Żywcu. Pierwszą wystawę zorganizowały w 1934 r. jego uczennice zrzeszone w powstałym w 1926 r. Kole Krajoznawczym.

Muzeum Ziemi Żywieckiej zaś powołane zostało do życia w 1936 r. Pierwsza ekspozycja miała miejsce w budynku dawnego seminarium przy ulicy Zielonej. Rozwój nowopowstałej placówka przerwała II wojna światowa. Reaktywacja jego działalności nastąpiła jednak już w 1945 r. Pierwsza powojenna ekspozycja została urządzona  już w 1946 r. w starym budynku, następnie zbiory przeniesiono do Starego Zamku. Nadzór nad muzeum przejęło Muzeum Narodowe w Krakowie. Placówka otrzymała nowy lokal przy ulicy Kościuszki 5 – tzw. Siejbę, jeden z najstarszych budynków w mieście. Latem 1960 r. nastąpiło uroczyste otwarcie nowych wystaw stałych i czasowych w odremontowanym budynku Siejby. Od tamtej pory, aż do 2005 r., wystawy muzealne prezentowane były zarówno w Starym Zamku, jak i w Siejbie. Od 1990 r. organem założycielskim muzeum została Rada Miejska w Żywcu. W 1999 r. placówka przyjęła nazwę Muzeum Miejskie w Żywcu, a od 2005 r. jej nową siedzibą jest Stary Zamek.

Rodzaj zbiorów, ekspozycji

W ramach muzeum funkcjonują następujące działy: merytoryczne – Historii Sztuki, Etnografii, Przyrody i Archeologii oraz administracyjno-naukowe – Głównego Inwentarza Zbiorów, Ochrony i Konserwacji Zbiorów, Naukowo-Oświatowy oraz Biblioteka i Dział Administracyjno-Księgowy.

Forma ochrony prawnej

Będący siedzibą Muzeum Miejskiego Stary Zamek jest wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. 350 z 17.05.1947 r. oraz A-488 z 26.02.1987 r. Ponadto, do rejestru wpisane są pozostałe obiekty należące do zabytkowego zespołu zamkowego, wśród nich:

  • Nowy Zamek, 1885–1895, nr rej. A-486 z 25.02.1987 r.;

  • oficyna I i oficyna II (stajnia), 1709 r., nr rej. A-489 z 26.02.1987 r.;

  • zabytkowy park, 1712 r., XIX w., nr rej. dec. z 17.08.1949 r. oraz A-487 z 26.02.1987 r.;

  • Domek Chiński, XVIII w., nr rej. A-487 z 26.02.1987 r.;

  • budynek dawnej fabryki kleju i mączki kostnej, tzw. kociarnia oraz dom mieszkalny dla urzędników zamkowych, położone przy ul. Witosa, 1868 r., nr rej. A-658 z 08.03.1991 r.

Położenie obiektu

Muzeum Miejskie znajduje się na terenie zespołu zamkowego w centrum Żywca.

Dostępność

Muzeum Miejskie jest otwarte od wtorku do piątku w godz. od 9:00 do 17:00 i w weekendy w godz. od 10:00 do 16:00.

Źródła, informacje w Internecie

www.muzeum-zywiec.pl

Dokumenty