Kościół pw. św. Jakuba Apostoła w Szczyrku

Kościół pochodzi z XVIII w. Świątynia wykonana jest z belek wiązanych w zrąb. Dach pierwotnie pokryty był gontem. Przybytek wieńczy barokowa wieżyczka z dzwonem pochodzącym z 1820 r. Wnętrze kościoła zadziwia pięknymi barokowymi elementami.

Opis

Kościół pw. św. Jakuba Apostoła jest świątynią parafialną rzymskokatolickiej parafii pod tym samym wezwaniem, która należy do dekanatu łodygowickiego położonego na terenie diecezji bielsko-żywieckiej.

Drewniana świątynia, konstrukcji zrębowej, z prostokątną nawą i węższym prezbiterium, nakrytymi dachami dwuspadowymi, krytymi gontem, jest jedną z atrakcji Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego. Od frontu dostawiona jest do niej czworokątna wieża konstrukcji słupowej z nadwieszoną izbicą, krytą smukłym dachem namiotowym o załamanych połaciach. Zewnętrzne ściany nawy, prezbiterium oraz pochyłe ściany wieży pobite są gontem. Po zewnętrznej, wschodniej stronie świątyni znajduje się rokokowy krzyż z 1797 r.

Kościół jest wyposażony w stylu późnobarokowym, w większości w zabytki pochodzące z nowosądeckiego klasztoru norbertanów. Posiada trzy ołtarze. W ołtarzu głównym znajdują się trzy figury: pośrodku patrona – św. Jakuba Apostoła, z boku po lewej stronie św. Piotra, zaś po stronie prawej św. Stanisława Kostki. Poza prezbiterium istnieją jeszcze dwa ołtarze boczne: po lewej stronie ołtarz Serca Jezusowego z figurą wykonaną z gipsu, po prawej stronie ołtarz z obrazem św. Jana Nepomucena – drugiego patrona parafii – pochodzący z I poł. XVII w. Świątynię zdobią także barokowe, malowane na płótnie obrazy Drogi Krzyżowej. Ponadto wewnątrz kościoła na uwagę zasługują organy, późnobarokowa ambona, nad którą jest baldachim, a pod nim płaskorzeźba przedstawiająca św. Ambrożego z płonącym sercem w ręku, kamienna chrzcielnica z 1800 r. oraz trzy kamienne kropielnice z ok. 1800 r.

Data lub czas powstania

XVIII w.

Kościół pw. św. Jakuba został zbudowany w latach 1797–1800.

Materiał budowlany

Obiekt drewniany.

Historia

Dekret o erygowaniu parafii w Szczyrku wydano na dworze cesarskim w Wiedniu 14 kwietnia 1787 r. Potwierdziła go następnie strona kościelna reprezentowana przez biskupa tarnowskiego, jako że od 1783 r. Tarnów był stolicą diecezji obejmującej tereny południowo-zachodniej Galicji, na terenie której leżała parafia Szczyrk. W momencie powstania parafii w miejscowości nie istniał ani kościół, ani też mieszkanie dla kapelana. Po nieudanej próbie wykupienia od gromady Wilkowickiej drewnianej, mikuszowickiej kaplicy, w 1797 r. przystąpiono do budowy świątyni i zaplecza mieszkalnego. Prace ukończono w 1800 r. i tę datę przyjmuje się jako właściwą powstania parafii. Św. Jakub Apostoł został patronem nowej wspólnoty, a jej pierwszym proboszczem ks. Wojciech Radoński.

Bardzo szybko parafia w Szczyrku stała się sławna. Udokumentowana tradycja ludowa podaje bowiem, że od 25 lipca 1894 r. na tak zwanej „Przykrej Kępce” dwunastoletniej dziewczynce, Julianie Pezda, przez kilka miesięcy ukazywała się Matka Najświętsza. Widzenia miały również jej dwie młodsze koleżanki. Od tej chwili trwa nieustannie kult Matki Bożej, a w miejscu objawienia znajduje się wybudowane w latach 1948–1953 sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski, którym od ponad 60 lat opiekują się salezjanie.

Ożywiony rozwój parafii nastąpił w okresie międzywojennym. W 1935 r. oddano do użytku Dom Katolicki. Poczyniono wiele nowych inwestycji, odrestaurowano i zelektryfikowano wnętrze kościoła, uporządkowano jego otoczenie. Zawiązały się liczne stowarzyszenia religijne, takie jak Akcja Katolicka, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży, Bractwo Wiecznego Różańca czy Apostolstwo Modlitwy.

W 1939 r. parafię szczyrkowską włączono do III Rzeszy. Od początku okupacji hitlerowskiej, kościół tutejszy był dyskryminowany i prześladowany. Wielu parafian znalazło się na przymusowych robotach i zostało straconych w obozach koncentracyjnych.

Życie parafialne wróciło do normy dopiero po zakończeniu II wojny światowej. Mimo wielu trudności stwarzanych przez komunistyczne władze, udało się wówczas wybudować kaplicę Najświętszego Serca Pana Jezusa, służącą mieszkańcom Górnego Szczyrku oraz przeprowadzić najpilniejsze prace w kościele macierzystym.

W latach 80. na terenie parafii wzniesiono nowy kościół pw. śś. Apostołów Piotra i Pawła.

Forma ochrony prawnej

Kościół św. Jakuba Apostoła jest wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. R/497/1956 z 02.11.1956 r. 57/60 z 03.03.1960 r. (brak decyzji w KOBiDZ) oraz A-195/77 z 29.09.1977 r.i z 30.03.1978 r.

Położenie obiektu

Kościół pw. św. Jakuba Starszego znajduje się przy ulicy Kolorowej.

Dostępność

Kościół pw. św. Jakuba Starszego jest ogólnodostępny. W sprawie jego zwiedzania najlepiej się kontaktować z kancelarią parafialną.

Źródła, informacje w Internecie

www.szczyrk.wiara.org.pl

www.kosciolydrewniane.pl

Dokumenty