Biuro Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego w Będzinie

Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego jest jednostką budżetową województwa śląskiego utworzoną w celu kierowania parkami krajobrazowymi znajdującymi się na terenie województwa. Siedzibą Zespołu Parków jest miasto Będzin.

Opis

Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego powstał 1 stycznia 2000 r. na mocy Rozporządzenia nr 222/99 Wojewody Śląskiego z 16 listopada 1999 r. W jego granicach znajduje się osiem parków krajobrazowych, które powstały jeszcze w latach 80. XX w. Są to:

  • Park Krajobrazowy Beskidu Małego,
  • Park Krajobrazowy Beskidu Śląskiego,
  • Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich,
  • Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą,
  • Park Krajobrazowy Orlich Gniazd,
  • Żywiecki Park Krajobrazowy,
  • Park Krajobrazowy Stawki,
  • Załęczański Park Krajobrazowy.

Wszystkie parki znajdowały się pierwotnie na terenie województw katowickiego, bielskiego i częstochowskiego. Po reformie administracyjnej znalazły się one w granicach województwa śląskiego.
Parki Krajobrazowe zostały utworzone w celu praktycznego wdrażania idei zrównoważonego rozwoju. Ich cele szczegółowe obejmują:

  • zachowanie najcenniejszych zasobów i cech środowiska przyrodniczego;
  • zabezpieczenie równowagi ekologicznej poprzez dostosowanie rozwoju społeczno-gospodarczego do uwarunkowań przyrodniczych;
  • ochronę zasobów, walorów historycznych i kulturowych;
  • rozwój edukacji środowiskowej skierowanej do różnych grup odbiorców;
  • zapewnienie dostępności terenów o wysokiej atrakcyjności poprzez kanalizowanie ruchu turystycznego i zagospodarowanie tras;
  • promowanie walorów Parku.

Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, oprócz realizowania swojego głównego zadania, jakim jest ochrona walorów przyrodniczych, przywiązuje również dużą wagę do prowadzenia działalności popularyzatorskiej i dydaktyczno-edukacyjnej. Jego oferta jest skierowana do każdej zainteresowanej osoby, od mieszkańców terenów chronionych, poprzez turystów, po osoby przejeżdżające przez parki, zwłaszcza jednak do uczniów wszystkich typów szkół. W celu realizowania zadań z zakresu edukacji, tworzona jest sieć ośrodków edukacyjnych w poszczególnych częściach województwa śląskiego, które funkcjonują w przeważającej większości przy oddziałach Biura ZPKWŚ. Należą do nich:

  • Ośrodek Edukacji Ekologicznej w Żywcu, którego oferta zawiera prelekcje o tematyce ogólnoprzyrodniczej, historycznej i kulturowej oraz szeroko pojętej ochronie przyrody, a także rolnictwie ekologicznym i agroturystyce;
  • Ośrodek Edukacyjny im. J. Rogera w Rudach – zlokalizowany na terenie Parku Krajobrazowego „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich”, specjalizujący się w popularyzowaniu wiedzy na tematy związane z ideą zrównoważonego rozwoju i organizowaniu interdyscyplinarnych zajęć z pogranicza ekologii, przyrody, regionalizmu i historii. Jego baza opiera się m.in. na Skansenie Cysterskiego Górnictwa i Hutnictwa Rud Żelaza;
  • Ośrodek Edukacji Ekologicznej w Kalinie – zlokalizowany w Parku Krajobrazowym „Lasy nad Górną Liswartą”, którego celem jest upowszechnianie wiedzy na temat parków krajobrazowych i zapoznanie mieszkańców i turystów z cennymi i charakterystycznymi elementami przyrodniczymi, walorami kulturowymi i historycznymi tych terenów;
  • Ośrodek w Będzinie – działający od 2000 r., stanowiący centrum informacji o parkach krajobrazowych na terenie województwa śląskiego i działalności edukacyjnej prowadzonej w pozostałych ośrodkach edukacyjnych ZPKWŚ. Celem jego działalności jest podnoszenie stanu wiedzy społeczeństwa na temat środowiska przyrodniczego, form ochrony przyrody, kształtowanie postaw i zachowań korzystnych dla przyrody w warunkach zrównoważonego rozwoju głównie poprzez aktywną edukację ekologiczną;
  • Ośrodek Edukacyjno-Naukowy w Smoleniu – położony na terenie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd, stanowiący nie tylko idealne miejsce do pracy naukowej i edukacji ekologicznej, ale również do wypoczynku i turystyki.

Program edukacyjny wszystkich ośrodków realizowany jest przez pogadanki i warsztaty, różnego rodzaju konkursy ekologiczne, edukacyjne festyny plenerowe, zajęcia terenowe na ścieżkach dydaktyczno-przyrodniczych, a także szkolenia i warsztaty ekologiczne dla osób dorosłych (z różnych grup zawodowych), konferencje oraz sympozja naukowe. We wszystkich ośrodkach mieszczą się czytelnie, w których zapoznać się można m.in. z pozycjami książkowymi o tematyce przyrodniczej, krajoznawczej, geograficznej, kulturowej, historycznej, z zakresu ochrony przyrody i ochrony środowiska, przewodnikami po ścieżkach przyrodniczo-dydaktycznych oraz wydawnictwami ZPKWŚ.

Położenie obiektu

Biuro Zespołu Parków Krajobrazowych mieści się przy ulicy Krasickiego w Będzinie. Adresy poszczególnych ośrodków edukacji ekologicznej są dostępne na stronie http://www.zpk.com.pl.

Inne

Statut Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego
www.zpk.com.pl